गुरु ग्रह – सौरमालेतील सर्वात मोठा ग्रह

गुरु ग्रहाची मूलभूत माहिती

गुरु ग्रहाची वैशिष्ट्ये

• सौरमालेतील सर्वात मोठा ग्रह म्हणून, गुरुचे वजन पृथ्वीच्या तुलनेत ३१८ पट अधिक आहे.

• याचा गुरुत्वाकर्षण बल खूपच प्रबळ आहे. पृथ्वीवर जर एखाद्याचे वजन ५० किलो असेल, तर गुरुवर ते सुमारे १३० किलो इतके होईल.

• गुरु ग्रहाच्या पृष्ठभागावर घन पदार्थ नाहीत, कारण तो पूर्णतः गॅसपासून बनलेला आहे.

• याच्या वातावरणात सतत वादळ घडत असतात. सर्वात प्रसिद्ध वादळ म्हणजे महान लाल डाग (Great Red Spot) – एक हजारो वर्षांपासून सुरू असलेले प्रचंड वादळ.

गुरु ग्रहाचे उपग्रह (चंद्र)

गुरु ग्रहाचे ९५ पेक्षा अधिक चंद्र आहेत. त्यातील प्रमुख चार चंद्र – आयओ (Io), युरोपा (Europa), गॅनिमीड (Ganymede), आणि कॅलिस्टो (Callisto) – यांना गॅलिलियन मून म्हणतात. गॅनिमीड हा संपूर्ण सौरमालेतील सर्वात मोठा चंद्र आहे.

गुरु ग्रहाचे अंतर आणि गती

• गुरु ग्रह पृथ्वीपासून सुमारे ६२.८ कोटी किमी दूर आहे.

• तो सूर्याभोवती एक प्रदक्षिणा पूर्ण करायला ११.८६ वर्षे घेतो.

• स्वतःभोवती फिरण्याचा काल खूप कमी (फक्त ९ तास ५५ मिनिटे) असल्यामुळे तो सर्वात वेगाने फिरणारा ग्रह मानला जातो.

गुरु ग्रहावरील मोहिमा

• Pioneer 10 आणि 11, Voyager 1 आणि 2, आणि Galileo या मोहिमांनी गुरु ग्रहाचा अभ्यास केला.

• NASA च्या Juno मोहिमेने २०१६ मध्ये गुरुच्या कक्षेत प्रवेश करून त्याचे अंतरंग अभ्यासले.

• भविष्यात गुरु ग्रहाच्या उपग्रहांवर जीवनाच्या शक्यता शोधण्यासाठी मिशन्स पाठवण्याची योजना आहे.

गुरु ग्रह म्हणजे विज्ञान, अंतराळ आणि शोधासाठी एक अद्भुत विषय आहे. त्याचा प्रचंड आकार, शक्तिशाली गुरुत्वाकर्षण, वादळांनी भरलेले वातावरण, आणि अनेक चंद्र यामुळे तो नेहमीच वैज्ञानिकांच्या अभ्यासाचा केंद्रबिंदू राहिला आहे.