युरेनस ग्रह – सौरमालेतील थंड आणि अनोखा ग्रह

युरेनस ग्रहाची मूलभूत माहिती

• सूर्यापासूनचे स्थान: सातवा ग्रह

• आकार: पृथ्वीपेक्षा सुमारे ४ पट मोठा

• ग्रहाचा प्रकार: गॅस जायंट (Gas Giant) / आइस जायंट (Ice Giant)

• कक्षाभ्रमण काल: सूर्याभोवती एक प्रदक्षिणा पूर्ण करायला युरेनसला सुमारे ८४ पृथ्वी वर्ष लागतात

• दिवसाची लांबी: युरेनसवरील एक दिवस फक्त १७ तासांचा असतो

• चंद्र: युरेनसचे २७ ज्ञात चंद्र आहेत, त्यात टायटेनिया, ओबेरॉन, मिरांडा हे प्रमुख आहेत

युरेनस ग्रहाची वैशिष्ट्ये

युरेनस ग्रह सूर्याभोवती फिरतो तेव्हा त्याचा एक ध्रुव जवळजवळ सूर्याकडे असतो. हे वैशिष्ट्य त्याच्या ९८ अंशाच्या झुकावामुळे घडते. हा झुकाव एवढा जास्त आहे की इतर सर्व ग्रह "उभे" फिरतात, पण युरेनस "आडवा" फिरतो.

युरेनसचा रंग फिकट निळसर असतो, जो त्याच्या वातावरणात असलेल्या मिथेन वायूमुळे दिसतो. मिथेन सूर्यप्रकाशातील लाल रंग शोषून घेतो आणि निळा रंग परावर्तित करतो.

वैज्ञानिक दृष्टिकोन

युरेनस हे एक आइस जायंट आहे, म्हणजेच त्याच्या आतील भागात पाणी, अमोनिया, आणि मिथेन यांच्या बर्फाचे प्रमाण जास्त आहे. त्याच्या पृष्ठभागावर फारशा हालचाली दिसून येत नाहीत, त्यामुळे तो "शांत" ग्रह मानला जातो.

१९८६ मध्ये नासाच्या Voyager 2 यानाने युरेनसजवळून उड्डाण केले आणि त्याचे काही फोटो व मोजमाप पृथ्वीवर पाठवले. हे एकमेव अंतराळयान होते ज्याने युरेनसजवळून प्रत्यक्ष प्रवास केला आहे.

युरेनस विषयी रोचक तथ्ये

• युरेनस हा टेलिस्कोप वापरून शोधलेला पहिला ग्रह आहे. १७८१ मध्ये विल्यम हर्शेल यांनी तो शोधला.

• युरेनसचे वलयेही आहेत, पण ते शनीइतके ठळक नाहीत.

• याच्या वातावरणाचा तापमान -२२४°C पर्यंत खाली जातो, जो सौरमालेतील सर्वात थंड तापमान आहे.

• युरेनसचा चुंबकीय क्षेत्रही खूप विचित्र आणि त्याच्या केंद्रापासून दूर स्थित आहे.

युरेनस हा सौरमालेतील सर्वात थंड, झुकलेल्या अक्षाचा, आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून अत्यंत रोचक ग्रह आहे. त्याच्या अनोख्या रचनेमुळे आणि गूढतेमुळे तो खगोलशास्त्रज्ञांसाठी नेहमीच अभ्यासाचा विषय राहिला आहे. भविष्यात युरेनससाठी नवीन अंतराळ मोहीमा केल्या गेल्यास अधिक माहिती मिळण्याची शक्यता आहे.