माघी गणेश जयंती २०२६: महत्त्व, मुहूर्त आणि पूजा विधी | Maghi Ganesh Jayanti 2026

गणपती बाप्पा मोरया! मंगलमूर्ती मोरया!

महाराष्ट्रात गणेशोत्सव दोन वेळा मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. एक म्हणजे 'भाद्रपद चतुर्थी' (ज्याला आपण गणेश चतुर्थी म्हणतो) आणि दुसरी म्हणजे 'माघी गणेश जयंती'. माघ महिन्यातील शुक्ल पक्षातील चतुर्थीला 'गणेश जयंती' किंवा 'वरद चतुर्थी' असेही म्हणतात. पौराणिक कथेनुसार, याच दिवशी गणेशाचा जन्म झाला होता.

या लेखात आपण माघी गणेश जयंतीचे महत्त्व, २०२६ मधील तिथी, मुहूर्त आणि घरच्या घरी सोप्या पद्धतीने पूजा कशी करावी, याबद्दल सविस्तर माहिती घेणार आहोत.

माघी गणेश जयंती २०२६: तिथी आणि मुहूर्त

पंचांगानुसार, २०२६ मध्ये माघी गणेश जयंतीची तिथी खालीलप्रमाणे आहे:

• दिनांक: २२ जानेवारी २०२६ (गुरुवार)

• चतुर्थी तिथी प्रारंभ: २१ जानेवारी २०२६, सायंकाळी उशिरा.

• चतुर्थी तिथी समाप्ती: २२ जानेवारी २०२६, रात्री उशिरा.

• पूजेचा शुभ मुहूर्त: सकाळी ११:१५ ते दुपारी ०१:३० (स्थानिक वेळेनुसार यात थोडा बदल असू शकतो).

माघी गणेश जयंतीचे धार्मिक महत्त्व

भाद्रपदातील गणपती हा 'पार्थिव गणपती' (मातीचा) असतो, तर माघी गणेश जयंती ही प्रामुख्याने गणेशाचा जन्मोत्सव म्हणून साजरी केली जाते. या दिवसाला 'तिळकुंद चतुर्थी' असेही म्हणतात.

१. विनायकी चतुर्थी: माघ महिन्यातील या चतुर्थीला विशेष फळ मिळते. असे मानले जाते की, या दिवशी गणेशाची मनोभावे पूजा केल्याने सर्व संकटे दूर होतात. २. तिळाचे महत्त्व: या दिवशी तिळाला विशेष महत्त्व असते. थंडीचे दिवस असल्याने तिळाचे उटणे लावणे, तिळाचे लाडू अर्पण करणे आणि दानामध्ये तिळाचा वापर करणे शुभ मानले जाते. ३. वरद चतुर्थी: 'वरद' म्हणजे वरदान देणारा. या दिवशी बाप्पा आपल्या भक्तांच्या सर्व इच्छा पूर्ण करतो, अशी श्रद्धा आहे.

माघी गणेश जयंती पूजा विधी (स्टेप-बाय-स्टेप)

जर तुम्हाला घरी गणपतीची पूजा करायची असेल, तर खालील सोप्या पद्धतीचा अवलंब करा:

1. स्वच्छता आणि मांडणी: सकाळी लवकर उठून स्नान करावे. देवघर स्वच्छ करून एका पाटावर लाल वस्त्र अंथरावे. त्यावर गणपतीची मूर्ती किंवा फोटो ठेवावा.

2. अभिषेक: जर तुमच्याकडे धातूची मूर्ती असेल, तर दूध, मध आणि पाण्याने अभिषेक करावा. त्यानंतर मूर्ती स्वच्छ पुसून गंध-अक्षता लावाव्यात.

3. वस्त्र आणि फुले: बाप्पाला लाल रंगाची फुले (विशेषतः जास्वंद) आणि दुर्वा अर्पण कराव्यात. बाप्पाला '२१ दुर्वांची जुडी' अर्पण करणे अत्यंत फलदायी असते.

4. नैवेद्य: गणेश जयंतीला तिळाचे मोदक किंवा खव्याचे मोदक अर्पण करावेत. या दिवशी बाप्पाला गुळ-खोबऱ्याचा नैवेद्यही दाखवला जातो.

5. आरती आणि मंत्र: 'सुखकर्ता दुःखहर्ता' ही आरती म्हणून बाप्पाची मनोभावे पूजा संपन्न करावी. तसेच 'ॐ गं गणपतये नमः' या मंत्राचा जप करावा.

महाराष्ट्रातील माघी गणेशोत्सवाचे स्वरूप

पुण्यातील श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई गणपती, मुंबईचा सिद्धिविनायक मंदिर आणि अष्टविनायकाच्या मंदिरांमध्ये माघी गणेश जयंतीचा सोहळा अत्यंत भव्य असतो. अनेक ठिकाणी भाद्रपदाप्रमाणेच सार्वजनिक मंडळात गणपतीची स्थापना केली जाते. १० दिवस चालणाऱ्या या उत्सवात भजन, कीर्तन आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांची रेलचेल असते.

गणेश जयंती निमित्त काही खास टिप्स

• उपवास: अनेक भक्त या दिवशी चंद्रोदयापर्यंत उपवास धरतात.

• दान: या दिवशी गरीब आणि गरजू लोकांना तीळ, अन्न किंवा वस्त्राचे दान केल्याने पुण्य मिळते.

• गणेश अथर्वशीर्ष: पूजेदरम्यान किंवा दिवसातून एकदा गणेश अथर्वशीर्षाचे पठण करणे अत्यंत शांतता देणारे ठरते.

माघी गणेश जयंती हा सण आपल्याला नवीन चैतन्य आणि ऊर्जा देणारा आहे. बाप्पाच्या जन्मोत्सवाच्या दिवशी आपण आपल्यातील नकारात्मक विचार दूर करून नवीन कार्याचा श्रीगणेशा करूया. तुमच्या सर्व मनोकामना पूर्ण होवोत, हीच बाप्पा चरणी प्रार्थना!

लेख आवडला असल्यास तुमच्या मित्र-परिवारासोबत नक्की शेअर करा!